Công việc – cuộc sống, tiền bạc, mục tiêu
Học xong bạn có thể: Bàn chuyện cân bằng công việc – gia đình, tiết kiệm hay chi tiêu, mục tiêu nghề nghiệp; cân nhắc cái được cái mất và khuyên bạn bè một cách tế nhị.
▶ Học bài này trong appMiễn phí, không cần tài khoản. App đọc mẫu, nghe bạn nói và nhắc ôn đúng lúc.
11 câu nói dùng được ngay
| Tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|
| I'd rather earn a little less and actually see my kids at dinner. | Mình thà kiếm ít hơn chút mà được ăn tối với con. 💡 'I'd rather + động từ nguyên mẫu' (không có 'to'). Nghe tự nhiên, thân mật hơn 'I prefer to…'. |
| I'd rather not borrow money from family. | Mình không muốn vay tiền người nhà. 💡 Phủ định là 'I'd rather not + V', không nói 'I'd not rather' hay 'I don't rather'. Cách từ chối rất lịch sự. |
| I wish I had more time for myself during the week. | Giá mà trong tuần mình có thêm chút thời gian cho bản thân. 💡 Ước điều trái với hiện tại thì lùi về quá khứ: 'I wish I had', không phải 'I wish I have'. |
| If only I'd started saving earlier. | Phải chi mình bắt đầu tiết kiệm sớm hơn. 💡 'If only + had + V3' tiếc chuyện đã qua, cảm xúc mạnh hơn 'I wish'. Có thể đứng một mình như câu cảm thán. |
| It's a trade-off between money and freedom. | Đó là sự đánh đổi giữa tiền bạc và tự do. 💡 Dùng 'between A and B' sau 'trade-off'. Câu gọn để tóm tắt một quyết định khó. |
| Money's tight this month, so I'm trying to cut back on eating out. | Tháng này hơi kẹt tiền, nên mình đang cố bớt ăn ngoài. 💡 'Money's tight' = kẹt tiền, nói nhẹ nhàng hơn 'I have no money'. 'cut back on' = cắt giảm. |
| What would you do if money weren't an issue? | Nếu không phải lo chuyện tiền thì bạn sẽ làm gì? 💡 Câu hỏi hay để nói về ước mơ, mục tiêu. Văn nói 'wasn't' cũng được, 'weren't' trau chuốt hơn. |
| If I were you, I'd sleep on it before making a decision. | Nếu là bạn, mình sẽ để qua một đêm rồi hẵng quyết định. 💡 'If I were you, I'd…' là cách khuyên mềm, không ra lệnh. 'Sleep on it' = để suy nghĩ thêm, đừng quyết vội. |
| Is it really worth the extra stress? | Có thật đáng để căng thẳng thêm vậy không? 💡 'worth + danh từ' hoặc 'worth + V-ing'. Hỏi ngược lại kiểu này giúp bạn bè tự nghĩ, không bị áp đặt. |
| In the end, it comes down to what matters most to you. | Rốt cuộc thì mọi chuyện tùy vào điều gì quan trọng nhất với bạn. 💡 'It comes down to…' = mấu chốt nằm ở… Dùng để chốt lại lời khuyên mà vẫn tôn trọng lựa chọn của người kia. |
| I'm not saying it's a bad idea, but have you thought about the risks? | Mình không nói đó là ý tồi, nhưng bạn đã nghĩ tới rủi ro chưa? 💡 Mở đầu bằng 'I'm not saying…, but…' để góp ý mà không làm người kia mất hứng. |
13 từ vựng quan trọng
- work-life balance /ˌwɝk ˈlaɪf ˌbæləns/
- sự cân bằng công việc – cuộc sống (cụm từ)Since the kids started school, my work-life balance has gotten a lot worse. — Từ hồi tụi nhỏ đi học, chuyện cân bằng công việc với cuộc sống của mình tệ hơn hẳn.
- burned out /ˌbɝnd ˈaʊt/
- kiệt sức (vì làm việc quá nhiều) (tính từ)By the end of tax season, I was completely burned out. — Tới cuối mùa quyết toán thuế là mình kiệt sức luôn.
- trade-off /ˈtreɪdˌɔf/
- sự đánh đổi (danh từ)The higher salary comes with a longer commute, so there's definitely a trade-off. — Lương cao hơn thì đi làm xa hơn, nên chắc chắn là có đánh đổi.
- weigh the pros and cons /ˈweɪ ðə ˈproʊz ən ˈkɑnz/
- cân nhắc lợi hại, được mất (cụm từ)I need to weigh the pros and cons before I give them an answer. — Mình cần cân nhắc được mất trước khi trả lời họ.
- priority /praɪˈɔrəti/
- điều ưu tiên (danh từ)Right now, paying off the car loan is our top priority. — Lúc này trả hết khoản vay mua xe là ưu tiên số một của tụi mình.
- afford /əˈfɔrd/
- đủ khả năng (chi trả) (động từ)We can't afford a bigger apartment unless one of us gets a raise. — Tụi mình không đủ tiền thuê căn hộ lớn hơn trừ khi một trong hai đứa được tăng lương.
- emergency fund /ɪˈmɝdʒənsi ˌfʌnd/
- quỹ dự phòng khẩn cấp (cụm từ)Try to build an emergency fund that covers six months of expenses. — Bạn nên gom một quỹ dự phòng đủ trang trải sáu tháng chi tiêu.
- splurge /splɝdʒ/
- vung tay chi mạnh (một lần) (động từ)We splurged on a nice hotel for our tenth anniversary. — Kỷ niệm mười năm cưới, tụi mình chơi sang ở một khách sạn xịn.
- long-term /ˌlɔŋˈtɝm/
- dài hạn (tính từ)My long-term goal is to open a small accounting firm of my own. — Mục tiêu dài hạn của mình là mở một văn phòng kế toán nhỏ của riêng mình.
- side hustle /ˈsaɪd ˌhʌsəl/
- việc làm thêm, nghề tay trái (cụm từ)A lot of my friends have a side hustle selling clothes online. — Nhiều bạn mình có nghề tay trái là bán quần áo online.
- fulfilling /fʊlˈfɪlɪŋ/
- mang lại cảm giác ý nghĩa, thỏa mãn (tính từ)The pay isn't great, but the work is really fulfilling. — Lương không cao lắm, nhưng công việc rất có ý nghĩa.
- regret /rɪˈɡrɛt/
- hối tiếc (động từ)I regret not saving more when I was in my twenties. — Mình tiếc là hồi hai mấy tuổi đã không để dành nhiều hơn.
- in the long run /ɪn ðə ˈlɔŋ ˌrʌn/
- về lâu dài (cụm từ)Cooking at home saves you a lot of money in the long run. — Nấu ăn ở nhà về lâu dài tiết kiệm được khối tiền.
Mẫu câu: I'd rather, câu ước (wish / if only) và cân nhắc được mất
I'd rather ___ (than ___) · I'd rather you ___ (quá khứ) · I wish / If only + quá khứ đơn · I wish / If only + had + V3 · It's a trade-off between ___ and ___
- 'I'd rather + động từ nguyên mẫu' = mình thích/chọn cái này hơn. So sánh hai việc: 'I'd rather rent than buy'. Khi muốn người khác làm (hoặc đừng làm) gì, dùng 'I'd rather + người + quá khứ': 'I'd rather you didn't tell Mom'.
- Ước điều trái với hiện tại: 'I wish / If only + quá khứ đơn' (I wish I had more time = thực tế là không có). Với 'be', văn trau chuốt dùng 'were' cho mọi ngôi; văn nói 'was' cũng được.
- Tiếc chuyện đã qua: 'I wish / If only + had + V3' (I wish I'd listened to my mom). 'If only' mang cảm xúc mạnh hơn, hay dùng khi than thở.
- Cân nhắc được mất: 'weigh the pros and cons', 'there's a trade-off', 'Is it worth it?'. Người Anh hay nói 'weigh up', người Mỹ thường chỉ nói 'weigh'.
- I'd rather rent for a few more years than take on a huge loan. — Mình thà thuê nhà thêm vài năm còn hơn gánh một khoản vay khổng lồ.
- I wish my office were a little closer to home. — Giá mà văn phòng gần nhà hơn chút.
- If only we hadn't spent so much on the wedding. — Phải chi hồi đó tụi mình đừng tiêu nhiều vậy cho đám cưới.
- I'd rather you didn't lend him any more money. — Em không muốn anh cho anh ta mượn thêm tiền nữa.
⚠️ Người Việt hay sai: Người Việt hay giữ nguyên thì hiện tại sau 'wish': 'I wish I have a bigger house' — sai, phải lùi thì: 'I wish I had a bigger house'. Tiếc chuyện quá khứ thì lùi thêm một bậc: 'I wish I had studied harder', không phải 'I wish I studied harder' (câu này lại là ước hiện tại). Ngoài ra đừng thêm 'to' sau 'I'd rather' ('I'd rather to stay home' là sai).
Hội thoại mẫu
🎬 Sau giờ làm, Linh và David ngồi uống cà phê. Linh vừa nhận được lời mời làm việc lương cao hơn nhưng giờ giấc vất vả hơn, và đang phân vân.
David: You look like you've got something on your mind. Is everything okay?
Trông bạn như đang có chuyện gì suy nghĩ. Mọi chuyện ổn chứ?
Linh: I got a job offer from another firm. It pays about thirty percent more.
Mình mới nhận lời mời làm việc từ một công ty khác. Lương cao hơn khoảng ba mươi phần trăm.
David: Wow, congratulations! So why don't you look happier about it?
Chà, chúc mừng nha! Vậy sao trông bạn không vui gì hết vậy?
Linh: The catch is the hours. They expect people to stay late and travel twice a month.
Cái khổ là giờ làm. Họ muốn nhân viên ở lại trễ và đi công tác hai lần một tháng.
David: Ah, so it's a trade-off between the extra money and time with your daughter.
À, vậy là đánh đổi giữa khoản tiền thêm và thời gian với con.
Linh: Exactly. I wish I could have both, but I don't think that's realistic.
Đúng vậy. Giá mà có được cả hai, nhưng mình nghĩ vậy là không thực tế.
David: Have you talked it through with your husband yet?
Bạn đã bàn kỹ với chồng chưa?
Linh: Sort of. He says the extra income would help us pay off the apartment faster.
Cũng sơ sơ rồi. Ảnh nói có thêm thu nhập thì trả nợ căn hộ nhanh hơn.
David: That's a fair point. But how would you feel about missing dinner three nights a week?
Cũng có lý. Nhưng bạn thấy sao nếu một tuần ba tối không ăn cơm với nhà?
Linh: Honestly, pretty guilty. I'd rather earn less than miss my daughter's school events.
Nói thật là thấy có lỗi lắm. Mình thà kiếm ít hơn còn hơn bỏ lỡ mấy buổi sự kiện ở trường của con gái.
David: If I were you, I'd ask whether the hours are negotiable before turning it down.
Nếu là bạn, mình sẽ hỏi xem giờ làm có thương lượng được không rồi hẵng từ chối.
Linh: That's a good idea. If only I'd thought of that during the interview!
Ý hay đó. Phải chi lúc phỏng vấn mình nghĩ ra chuyện này!
David: It's not too late. Take the weekend to think, and call them on Monday.
Chưa muộn đâu. Cuối tuần này suy nghĩ đi, rồi thứ Hai gọi cho họ.
Tự luyện nói
Kể về một quyết định bạn đang phân vân (đổi việc, mua xe, học thêm, cho con học trường nào…): hai lựa chọn là gì, được mất ra sao, bạn nghiêng về bên nào và bạn ước điều gì.
Điền thông tin của bạn vào chỗ trống, rồi nói to cả đoạn:
- I'm trying to decide whether to ___ or ___.
- It's a trade-off between ___ and ___.
- I'd rather ___ than ___.
- I wish I ___, but ___.
Xem bài mẫu
- I'm trying to decide whether to buy a car or keep saving.
- It's a trade-off between convenience and peace of mind.
- I'd rather take the bus for another year than go into debt.
- I wish I had more savings, but we're getting there.
Tình huống đóng vai: nhiều cách đáp
Sarah, bạn thân của Linh, đang tính nghỉ việc văn phòng ổn định để mở tiệm bánh. Cô hỏi ý kiến Linh, và Linh góp ý một cách tế nhị. Bạn là Linh. Mỗi lượt có vài cách đáp đều đúng:
Sarah: Can I get your opinion on something? I'm thinking about quitting my job to open a bakery.
Cho mình hỏi ý kiến bạn chuyện này nha? Mình đang tính nghỉ việc để mở tiệm bánh.
- Wow, that's a big step! What made you start thinking about it? — Chà, bước ngoặt lớn đó! Sao bạn lại nghĩ tới chuyện này?
- Of course. I'm not saying it's a bad idea, but have you thought about the risks? — Được chứ. Mình không nói là ý tồi, nhưng bạn đã nghĩ tới rủi ro chưa?
- Really? I always thought you loved your job. — Thật hả? Mình cứ tưởng bạn mê công việc của bạn lắm.
Sarah: The problem is money. I've only got about six months of savings.
Vấn đề là tiền. Mình chỉ có khoản tiết kiệm đủ sống khoảng sáu tháng.
- That's a decent emergency fund, but a bakery might take a year to make a profit. — Quỹ dự phòng vậy là ổn, nhưng tiệm bánh có khi mất cả năm mới có lời.
- Why not start it as a side hustle first, and see if people actually buy? — Sao không làm tay trái trước, xem người ta có mua thật không?
- Would you borrow from family if things got tight? — Nếu kẹt tiền thì bạn có vay người nhà không?
Sarah: My husband says I should keep my job for another year. What would you do?
Chồng mình nói nên làm thêm một năm nữa. Nếu là bạn thì bạn làm gì?
- If I were you, I'd sleep on it before making a decision. — Nếu là bạn, mình sẽ để qua một đêm suy nghĩ rồi mới quyết.
- Honestly, I'd rather take a risk now than regret it in ten years. — Nói thật, mình thà liều bây giờ còn hơn mười năm sau hối hận.
- It's a trade-off between security and freedom. Only you can weigh that. — Đó là đánh đổi giữa ổn định và tự do. Chỉ bạn mới cân nhắc được.
Sarah: If only I'd started saving earlier. Then this would be so much easier.
Phải chi mình tiết kiệm sớm hơn. Vậy thì chuyện này dễ hơn nhiều.
- Don't be too hard on yourself. It's not too late to start now. — Đừng tự trách mình quá. Bắt đầu bây giờ vẫn chưa muộn.
- I feel the same. I wish I'd put more aside in my twenties. — Mình cũng vậy. Ước gì hồi hai mươi mấy tuổi mình để dành nhiều hơn.
Sarah: Thanks for listening, Linh. I feel a lot clearer now.
Cảm ơn Linh đã nghe mình nói. Giờ mình thấy rõ ràng hơn nhiều.
- In the end, it comes down to what matters most to you. I'll support you either way. — Suy cho cùng, quan trọng là điều gì có ý nghĩa nhất với bạn. Bạn chọn gì mình cũng ủng hộ.
- Anytime. And if you open that bakery, I'm your first customer. — Lúc nào cũng được. Mà nếu bạn mở tiệm, mình là khách đầu tiên nha.
▶ Luyện nói bài này trong appNghe giọng đọc mẫu, nói thử để máy chấm, tự ôn lại đúng lúc sắp quên.
Bài cùng chủ đề
- Khám ở phòng khám quốc tế và bảo hiểm (Giao tiếp khá)
- Bàn về chủ đề xã hội (Giao tiếp trôi chảy)
- Tranh luận nhẹ nhàng, tìm điểm chung (Giao tiếp trôi chảy)
- Kể về Việt Nam cho bạn nước ngoài (Giao tiếp trôi chảy)
Cập nhật: 2026-09-26