Nhờ việc, từ chối khéo, đặt ranh giới
Học xong bạn có thể: Nhờ đồng nghiệp giúp một cách lịch sự; từ chối khéo khi quá tải, đưa ra phương án khác; và đặt ranh giới với việc làm thêm hay tin nhắn ngoài giờ.
▶ Học bài này trong appMiễn phí, không cần tài khoản. App đọc mẫu, nghe bạn nói và nhắc ôn đúng lúc.
12 câu nói dùng được ngay
| Tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|
| Would you mind taking a quick look at this before I send it? | Anh xem sơ giúp em cái này trước khi em gửi được không? 💡 'Would you mind' + V-ing. Muốn đồng ý thì trả lời 'Not at all' hoặc 'Sure', đừng nói 'Yes'. |
| Do you have a minute? I could use your help. | Anh có rảnh chút không? Em đang cần anh giúp. 💡 'I could use…' = mình đang cần…, nhẹ nhàng hơn 'I need your help'. |
| I'd love to help, but I'm swamped this week. | Mình rất muốn giúp, mà tuần này ngập đầu việc rồi. 💡 Mở đầu bằng thiện chí rồi mới từ chối. Người nghe dễ chịu hơn nhiều so với 'I can't'. |
| I'm afraid I can't take this on right now. | Em e là lúc này em không nhận thêm việc này được. 💡 'I'm afraid' ở đây không phải 'sợ', mà là cách làm mềm tin không vui. |
| I can't do it today, but I could do it first thing tomorrow. | Hôm nay mình không làm được, nhưng sáng mai mình làm liền. 💡 Từ chối kèm phương án khác. 'first thing tomorrow' = việc đầu tiên sáng mai. |
| Would it help if I sent you last year's file instead? | Hay mình gửi bạn file năm ngoái, vậy có đỡ hơn không? 💡 'Would it help if I + quá khứ' = đề nghị giúp theo cách khác, vừa sức mình. |
| Let me check my schedule and get back to you. | Để mình xem lịch rồi báo lại bạn nha. 💡 Câu mua thời gian, tránh buột miệng nhận lời khi chưa chắc. |
| If I take this on, the tax report will be late. Which comes first? | Nếu em nhận việc này thì báo cáo thuế sẽ trễ. Chị muốn em ưu tiên việc nào? 💡 Với sếp, thay vì nói 'No', hãy cho họ thấy cái giá phải trả và để họ chọn ưu tiên. |
| I usually don't check messages after seven, but I'll reply first thing. | Sau bảy giờ tối em thường không xem tin nhắn, nhưng sáng ra em trả lời liền. 💡 Đặt ranh giới rõ ràng nhưng vẫn cho thấy mình có trách nhiệm. |
| No worries, I totally understand. | Không sao đâu, mình hiểu mà. 💡 Đáp lại khi người khác từ chối mình, giữ không khí vui vẻ. |
| Thanks so much. I owe you one. | Cảm ơn nhiều nha. Mình nợ bạn một lần. 💡 'I owe you one' = mình nợ bạn một lần, thân mật, dùng với đồng nghiệp ngang hàng. |
| Maybe Tom could help? He did something similar last month. | Hay nhờ Tom thử? Tháng trước anh ấy làm việc giống vậy rồi. 💡 Gợi ý người khác phù hợp hơn cũng là một cách từ chối khéo. |
14 từ vựng quan trọng
- favor /ˈfeɪvɚ/
- việc nhờ vả, ơn (danh từ)Could you do me a favor and check this spreadsheet? — Anh giúp em một việc, kiểm tra giùm em bảng tính này được không?
- give someone a hand /ˌɡɪv ˈsʌmˌwʌn ə ˈhænd/
- phụ ai một tay (cụm từ)Can you give me a hand with these boxes of receipts? — Phụ mình một tay mấy thùng hóa đơn này được không?
- workload /ˈwɝkˌloʊd/
- khối lượng công việc (danh từ)My workload is crazy this week because of the audit. — Tuần này việc của em nhiều khủng khiếp vì đợt kiểm toán.
- swamped /swɑmpt/
- ngập đầu (việc) (tính từ)Sorry, I'm totally swamped until Thursday. — Xin lỗi nha, tới thứ Năm mình ngập đầu luôn.
- decline /dɪˈklaɪn/
- từ chối (lịch sự) (động từ)It's okay to decline extra work when your plate is full. — Khi đã quá nhiều việc thì từ chối việc thêm cũng không sao.
- boundary /ˈbaʊndri/
- ranh giới, giới hạn (danh từ)Setting boundaries at work isn't rude. It's healthy. — Đặt ranh giới ở chỗ làm không phải là vô lễ. Đó là điều lành mạnh.
- urgent /ˈɝdʒənt/
- gấp, khẩn cấp (tính từ)Is this urgent, or can it wait until Monday? — Việc này gấp không, hay để tới thứ Hai được?
- take on /ˌteɪk ˈɑn/
- nhận thêm (việc, trách nhiệm) (cụm từ)I can't take on another project before the audit ends. — Trước khi xong kiểm toán thì em không nhận thêm dự án nào được.
- cover for /ˈkʌvɚ ˌfɔr/
- làm thay, trực thay ai (cụm từ)Could you cover for me while I'm at the dentist? — Lúc mình đi nha sĩ, bạn trực thay mình được không?
- after hours /ˌæftɚ ˈaʊɚz/
- ngoài giờ làm (cụm từ)Our team agreed not to send messages after hours. — Nhóm mình thống nhất không nhắn tin ngoài giờ làm.
- prioritize /praɪˈɔrəˌtaɪz/
- ưu tiên (động từ)Which task should I prioritize, the audit or the payroll? — Em nên ưu tiên việc nào, kiểm toán hay bảng lương?
- alternatively /ɔlˈtɝnətɪvli/
- hoặc là, một cách khác là (trạng từ)Alternatively, I could send you a template to start with. — Hoặc là mình gửi bạn một mẫu có sẵn để bạn bắt đầu.
- push back /ˌpʊʃ ˈbæk/
- phản đối, không chịu ngay (một cách lịch sự) (cụm từ)It's fine to push back when a request isn't reasonable. — Khi yêu cầu không hợp lý thì phản hồi lại cũng không sao.
- appreciate /əˈpriʃiˌeɪt/
- cảm kích, trân trọng (động từ)I appreciate you asking me first. — Cảm ơn chị đã hỏi ý em trước.
Mẫu câu: Nhờ lịch sự và từ chối khéo
Would you mind + V-ing? · I'd love to, but ___ · I'm afraid I can't ___ · I can't ___, but I could ___
- Nhờ lịch sự: 'Would you mind + V-ing?' (anh có phiền… không). Vì câu hỏi là 'có phiền không', nên đồng ý thì trả lời 'Not at all' / 'No, go ahead'.
- Từ chối khéo theo ba bước: thiện chí (I'd love to…) + lý do ngắn (but I'm swamped) + phương án khác (but I could…). Lý do chỉ cần một câu, không cần kể lể.
- 'I'm afraid…' làm mềm tin không vui, nghe chuyên nghiệp. 'could' trong 'I could do it tomorrow' là đề nghị một khả năng, không hứa chắc như 'will'.
- Với sếp, đặt ranh giới bằng câu hỏi ưu tiên: 'If I do X, Y will be late. Which comes first?' Người Mỹ đánh giá cao việc nói rõ giới hạn hơn là nhận hết rồi trễ hạn.
- Would you mind printing these contracts for me? — Anh in giúp em mấy hợp đồng này được không?
- I'd love to join, but I have to pick up my kids at five. — Em cũng muốn đi lắm, mà năm giờ em phải đón con.
- I'm afraid I can't stay late tonight. — Em e là tối nay em không ở lại trễ được.
- I can't finish it by noon, but I could send you a draft. — Trước trưa em không xong được, nhưng em gửi chị bản nháp trước nha.
⚠️ Người Việt hay sai: Người Việt hay nói 'Would you mind to help me?' — sai, sau 'mind' phải là V-ing: 'Would you mind helping me?'. Và khi được hỏi 'Would you mind…?', trả lời 'Yes' nghĩa là 'Có, tôi phiền đấy' (tức là từ chối). Muốn đồng ý thì nói 'Not at all' hoặc 'Sure, no problem'.
Hội thoại mẫu
🎬 Bốn giờ rưỡi chiều thứ Sáu. Sarah, quản lý của Linh, ghé bàn nhờ Linh làm gấp một việc cho khách vào cuối tuần.
Sarah: Linh, do you have a minute? I need a favor.
Linh, em rảnh chút không? Chị cần nhờ em một việc.
Linh: Sure, Sarah. What's up?
Dạ được chị. Có chuyện gì vậy chị?
Sarah: The client wants the expense summary redone by Monday morning.
Khách muốn làm lại bảng tổng hợp chi phí, sáng thứ Hai phải có.
Sarah: Would you mind working on it over the weekend?
Em làm giúp chị vào cuối tuần được không?
Linh: I'd really like to help, but I'm afraid I can't this weekend.
Em cũng muốn giúp lắm, nhưng em e là cuối tuần này không được chị.
Linh: It's my daughter's birthday, and we're taking her to the beach.
Sinh nhật con gái em, cả nhà đưa bé đi biển.
Sarah: I understand. But the client was pretty clear about the deadline.
Chị hiểu. Nhưng khách nói rõ hạn chót rồi.
Linh: How about this? I can stay an extra hour today and get started.
Vầy được không chị? Hôm nay em ở lại thêm một tiếng để làm trước.
Linh: Then I could have it ready by ten on Monday.
Rồi mười giờ sáng thứ Hai em làm xong.
Sarah: Hmm, the client meeting is at eleven, so ten should work.
Ừm, mười một giờ mới họp với khách, vậy mười giờ là kịp.
Sarah: Can I call you if something comes up on Sunday?
Chủ nhật có chuyện gì thì chị gọi em được không?
Linh: I'd rather keep my phone off, but I'll check email once on Sunday night.
Em muốn tắt máy nghỉ ngơi, nhưng tối Chủ nhật em sẽ kiểm tra email một lần.
Sarah: That's fair. Thanks for being flexible, Linh.
Vậy cũng hợp lý. Cảm ơn em đã linh động nha.
Linh: No problem. I'll send you what I have before I leave.
Dạ không có gì. Trước khi về em gửi chị phần đã làm.
Tự luyện nói
Có người nhờ bạn làm thêm việc vào lúc bạn không tiện (đồng nghiệp nhờ làm giùm, sếp giao việc cuối giờ, người quen nhờ việc cuối tuần). Hãy từ chối khéo: thể hiện thiện chí, nêu lý do ngắn gọn và đưa ra phương án khác.
Điền thông tin của bạn vào chỗ trống, rồi nói to cả đoạn:
- I'd love to help, but ___.
- I'm afraid I can't ___ because ___.
- But I could ___ instead.
- Would ___ work for you?
Xem bài mẫu
- I'd love to help, but I'm really busy with the payroll today.
- I'm afraid I can't join tonight's call because of my kids.
- But I could send you my notes before the call instead.
- Would a short summary by email work for you?
Tình huống đóng vai: nhiều cách đáp
Chiều thứ Năm, Tom (đồng nghiệp) sắp đi nghỉ phép một tuần và muốn nhờ Linh làm thay phần thanh toán cho nhà cung cấp. Bạn là Linh. Mỗi lượt có vài cách đáp đều đúng:
Tom: Hey Linh, do you have a minute? I could use your help.
Linh ơi, chị rảnh một phút không? Tôi cần chị giúp chút.
- Sure, what's up? — Được chứ, có chuyện gì vậy?
- I'm in the middle of something. Can it wait ten minutes? — Mình đang dở tay. Chờ mười phút được không?
Tom: I'm on vacation next week. Would you mind covering my supplier payments?
Tuần sau tôi nghỉ phép. Chị làm thay tôi phần thanh toán nhà cung cấp được không?
- I'd love to help, but I'm swamped this week. — Mình rất muốn giúp, nhưng tuần này mình ngập việc.
- I'm afraid I can't take this on right now. — Mình e là lúc này mình không nhận thêm được.
- Sure, but only the urgent ones. Is that okay? — Được, nhưng chỉ mấy khoản gấp thôi. Vậy được không?
Tom: I really don't know who else to ask.
Tôi thật sự không biết nhờ ai khác.
- Maybe Mai could help? She did something similar last month. — Hay nhờ chị Mai? Tháng trước chị ấy làm việc tương tự rồi.
- I can't do all of them, but I could do the two biggest ones. — Mình không làm hết được, nhưng mình làm được hai khoản lớn nhất.
- Would it help if I made a checklist for whoever does it? — Hay mình soạn danh sách các bước cho người làm thay, vậy có giúp được không?
Tom: And can I message you from the beach if I remember something?
Còn nữa, lỡ đang ở biển mà nhớ ra gì thì tôi nhắn chị được không?
- I usually don't check messages after seven, but I'll reply first thing. — Mình thường không xem tin nhắn sau bảy giờ, nhưng sáng hôm sau mình trả lời liền.
- Sure, but please send an email instead of calling. — Được, nhưng anh gửi email thay vì gọi nha.
Tom: Thanks, Linh. I really appreciate it.
Cảm ơn Linh. Tôi rất cảm kích.
- No worries, I totally understand. Enjoy your vacation! — Không sao, mình hiểu mà. Đi chơi vui nha!
- Anytime. Just bring me back some coffee! — Lúc nào cũng được. Nhớ mua cà phê về cho mình nha!
▶ Luyện nói bài này trong appNghe giọng đọc mẫu, nói thử để máy chấm, tự ôn lại đúng lúc sắp quên.
Bài cùng chủ đề
- Bán hàng 2: báo giá, giảm giá, phí giao hàng, thanh toán (Giao tiếp đơn giản)
- Họp và thảo luận (Giao tiếp khá)
- Nói về thành tích, xin tăng lương (Giao tiếp khá)
- Phỏng vấn qua video và đặt câu hỏi ngược cho nhà tuyển dụng (Giao tiếp khá)
Cập nhật: 2026-09-26